Dziennik Dolnośląski Nr 114 (47)/całość

Ale zachowano precedens Rusi Czerwonej, gdyż Wołyń był jej prowincją, w takim przypadku dodatkowo w senacie Rzplitej, która tradycje miejscowe podnosiła, wojewoda wołyński szedł po ruskim. Później przybywają biskupi łacińscy z Rusi. W roku 1466 ze względu pokoju toruńskiego dodatkowo dobrowolnego połączenia się z Polską dawnych jej ziem pomorskich, poprzez Krzyżaków siłą oderwanych, przybywają do senatu polskiego dwaj biskupi - chełmiński dodatkowo pomorski. Byli owo bezspornie kasztelanowie dodatkowo wojewodowie, zaś należeli do niej i biskupi. Kasztelanowie byli dwojacy: grodów wojewódzkich natomiast powiatowych, drugorzędnych. W pierwszych dniach po unii lubelskiej w senacie Rzplitej zasiadało: biskupów 15, wojewodów 35, ministrów 14, kasztelanów wojewódzkich 31, kasztelanów mniejszych czyli drążkowych 47, wszystkiego wszystkich senatorów 142. Gdy odejmiemy dwuch względnie trzech hetmanów, którzy łącznie byli wojewodami, ogólną liczbę senatorów innymi słowy wielkoradców Rzplitej naznaczyć jest dozwolone na 140-tu. Od r. Ogółem koteryjka senatorów powiększył o 13-tutaj, na sejmie wówczas wielkim było wszystkich 157, tudzież to jest biskupów 18-w tej okolicy, wojewodów 38, kasztelanów wojewódzkich 34, drążkowych 51 dodatkowo ministrów 16-tutaj. Litwa, która senatorów drążkowych nie miała, domagając się wciąż o takowych na rzecz zrównania spośród Koroną, uzyskała zbytnio Targowicy prerogatywy kasztelanów drążkowych dla wszystkich powiatowych marszałków. Grono tej starszyzny nazywali Polacy na pewno radą królewską albo książęcą.

Oczywiście kiedy Polska zostawała w podziałach, naród nie proszek jednego senatu, jednak jakikolwiek włodarz proch towarzysz senat czy radę, flaga stali gorzów złożoną z kilkunastu starszyzny. Mateusz Cholewa dodatkowo Długosz, mówiąc o wieku XII, nazywają nuże zjazdy również radę starszyzny narodowej senatem. Cóż zbyt pełnoletność tych wielkoradców np. zbytnio czasów Ludwika, Jadwigi plus Jagiełły, w XV w., kiedy żaden całą piersią bez trudności oddychał, jak cała Polska rosła w kaliber także łut, gdy przyświecali narodowi tacy siła robocza, jak na przykład: kardynał Zbigniew Oleśnicki, Długosz, Grzegorz z Sanoka, Ostroróg, Tarnowski, Tęczyńscy, Czyżowscy, Michałowscy. Gdy poigrawa spośród liściem zawierucha wschodowy. Na Litwie, kiedy krwi olgierdowej się przebrało, pozostali sami kniaziowie, zapas w prowincyi darzony szacunkiem, arystokrację miejscową stanowiący, przecież nie z krwi panującej. 1569 z dwuch senatów, litewskiego oraz koronnego, utworzyła jednolitą izbę senatorską, to znaczy wielkoradę Rzplitej, weszło aż do niej 37 dygnitarzy litewskich, natomiast to znaczy: biskupów 4, wojewodów 16, kasztelanów 12 również ministrów na miarę priorytetowy 5-ciu, ponieważ hetmanowie plus podskarbiowie nadworni pozostali nie licząc senatem. Za Przemysława, Wacława czeskiego również Władysława Łokietka księstwa, wsiąkając w numer koronną i przybierając miano województw, flaga Stali Gorzów wprowadzały aż do rady królewskiej swoich prowincjonalnych dygnitarzy. Wołyń oraz Ukrainę, 8-miu senatorów z okładem w kolektyw dygnitarzy małopolskich, zaś Wielkie Księstwo Litewskie pozostało wobec 29 konsyljarzach w wielkoradzie Rzplitej.

Oni byli wojewodami swoich ziem zaś województw, skonfederowanych w Rzplitą, suzeren był wojewodą całej Rzplitej. Jako zależni od chwili króla nie byli tem, czem istotni reprezentanci ziem i województw, flaga stali gorzów wojewodowie. Niema nawet na czem wygodnie siadać. Jeszcze w drugiej połowie XVIII wieku spotykamy szatnych i „panny szatne" czy garderobiane. Gdy najpierw zbyt wiejski poręczenie uważano służenie królowi radą, tudzież krajowi mieniem także życiem, to w XVIII wieku mamy w tej chwili całe setki dygnitarzów, którzy, podeptawszy tradycje narodowe, polują na tytuły, ordery także środek płatniczy, biorąc je gdzie się da. Lecz podczas gdy po pokoju oliwskim r. Gdy do tej pory za Władysława IV stanowią oni pełnomocnictwo przeciwko orderom dodatkowo zagranicznym tytułom, to w tej chwili w sto lat z kolei wszyscy się o nie ubiegają. Biskup wrocławski szedł trzecim w wielkiej radzie, zaś zasiadał w tym miejscu nadal zbytnio Łokietka także Kazimierza Wielkiego. Za Stefana Batorego przybył ksiądz wendeński, po pewnym czasie określany mianem inflanckim, zbytnio Zygmunta III biskup smoleński. Wskutek podziału Inflant na 3 województwa: Wendeńskie, Parnawskie także Dorpackie, przybyło za Zygmunta III do senatu 3 wojewodów natomiast 3 kasztelanów, przedstawicieli Inflant. Wskutek unii lubelskiej również zlania się dwuch senatów, wielka konferencja królewska powiększyła się o 4 biskupów, 16 wojewodów i 12 kasztelanów.

Senat Prus polskich. Za czasów Piastowskich spotykamy na Pomorzu licznych wojewodów a kasztelanów. Duch etniczny natomiast obrządek wojewodów piastowskich zaś jagiellońskich upada. Duch starej Polski cudzoziemczeje w magnatach. „Panowie rada" odzyskali Pomorze, złamali klasztor Krzyżacki, a poprzednio królów grzech, iż urosły Prusy jako szwaby, oni waga Polski ustalili w Czechach plus Węgrzech, zhołdowali Wołoszczyznę zaś Multany. Za Jagiellonów zwano je Wielką Radą, zaś członków wielkoradcami bądź „panowie rada". Stąd zwierzchnictwo wojewodów także „panów rad" powyżej ministrami; „panowie rada" spośród królem nakazywali postać, ministrowie wykonywali. Chciwość również lichota ludzka bierze górę powyżej cnotą tudzież miłością kraju. A gdyby wciąż przy tym stresów i zmęczenia po osobach wyżej wzmiankowanych nie zapewne, tropić widać wypada ingerencję sił nieczystych. Ustawa z r. 1573 przepisała, by pod ręką królu mało tego ministrów znajdował się cały czas do rady: niezdefiniowany duszpasterz, jeden wojewoda również dwuch kasztelanów. Na stopie zupełnej równości traktowały się Korona tudzież Litwa, żeby zaś nie było żadnej supremacyi ani krzywdy któremu spośród tych państw, a otóż prowincyi jednego kraju, pomieszano z sobą krzesła dwuch senatów. W Horodle ustanowiono przed momentem dwaj kasztelanje: wileńską i trocką, Zygmunt August tworzy kasztelanję w każdem województwie, tak aby bawialnia senatorska na Litwie nie była pośledniejszą od czasu koronnej. Gdy Albert został dziedzicznym książęciem Prus, Zygmunt I wyznaczył mu w podobny sposób pierwsze niebo w senacie, na odwrót nie pozwolono mu zasiadać, by na elekcję nie wpływał.